Luật Dân số trao quyền quyết định sinh con, mở rộng hàng loạt chính sách hỗ trợ

Nhiều đối tượng được ưu tiên

Đầu tháng 7, tại buổi tiêm chủng định kỳ dành cho trẻ em và phụ nữ mang thai ở Trạm Y tế xã Nga My, tỉnh PG88 go Bắn cá, bên cạnh việc khám, tư vấn và tiêm chủng theo chương trình, cán bộ y tế còn dành thời gian tuyên truyền những điểm mới của Luật Dân số vừa có hiệu lực. Trong số đó, chính sách hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ thuộc dân tộc thiểu số và dân tộc thiểu số rất ít người nhận được sự quan tâm đặc biệt của nhiều người dân.

Theo viên chức dân số Vy Thị Khế, Nga My là địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trong đó có dân tộc Ơ Đu - một trong những dân tộc ít người nhất cả nước. Trước đây, để duy trì và phát triển dân số, đồng bào Ơ Đu đã được hưởng một số chính sách đặc thù của Nhà nước.

Nay, Luật Dân số tiếp tục bổ sung các chính sách hỗ trợ đối với phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người, góp phần tạo thêm động lực để các gia đình yên tâm sinh con: Chúng tôi nói với người dân, mục tiêu của Luật không phải khuyến khích sinh con bằng mọi giá, mà hướng tới sinh con an toàn, nuôi dạy con khỏe mạnh, được chăm sóc đầy đủ ngay từ giai đoạn trước và sau sinh. Đối với đồng bào dân tộc rất ít người như Ơ Đu, đây là chính sách có ý nghĩa cả về an sinh xã hội lẫn gìn giữ, phát triển giống nòi", chị Vy Thị Khế chia sẻ.

Trạm Y tế xã Nga My tư vấn tiêm phòng cho phụ nữ và trẻ em. Ảnh: P.V

Tại xã Nga My, hiện đồng bào dân tộc Ơ Đu sinh sống tập trung ở bản Văng Môn với 105 hộ và 347 nhân khẩu. Dù còn nhiều khó khăn, nhưng những năm gần đây đời sống kinh tế - xã hội của người dân đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Từ chỗ chủ yếu là hộ nghèo, đến nay bản có 29 hộ khá, giàu; 30 hộ có mức sống trung bình. Người dân từng bước ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để nâng cao thu nhập. Chất lượng nguồn nhân lực cũng có nhiều chuyển biến. Toàn bản hiện có 43 học sinh các cấp, tỷ lệ hoàn thành chương trình học đạt 98%; đã có 11 sinh viên tốt nghiệp có việc làm ổn định, 35 lao động làm việc tại các khu công nghiệp và 6 người tham gia xuất khẩu lao động.

Theo ông Nguyễn Trọng Hưng - Phó PG88 go Bắn cá UBND xã Nga My, cùng với sự phát triển về kinh tế và giáo dục, nhận thức của người dân về công tác dân số cũng thay đổi rõ rệt. Mỗi năm, bản chỉ có khoảng 2-3 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ sinh thêm con. Các gia đình đều cân nhắc điều kiện kinh tế và khả năng chăm sóc, nuôi dạy con trước khi quyết định sinh con.

“ Chính sách hỗ trợ đối với phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người là sự động viên, khích lệ và thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với đồng bào. Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng người dân sẽ không vì chính sách hỗ trợ mà sinh nhiều con. Điều quan trọng là sinh con phải gắn với điều kiện kinh tế, chăm sóc sức khỏe và nuôi dạy con tốt để nâng cao chất lượng dân số."

----- Ông Nguyễn Trọng Hưng - Phó PG88 go Bắn cá UBND xã Nga My -----

Trẻ em ở bản Văng Môn, xã Nga My. Ảnh: Mỹ Hà

Không chỉ ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều gia đình trẻ cũng dành sự quan tâm đến những điểm mới của Luật Dân số. Chuẩn bị đón con thứ hai vào cuối năm, chị Nguyễn Thị Giang, ở xã Đô Lương, cho biết đã tìm hiểu khá kỹ các chính sách mới. Chị Giang cho biết: “Dù mức hỗ trợ không quá lớn so với chi phí sinh và nuôi con hiện nay, nhưng tôi nhận thấy được sự đồng hành của Nhà nước đối với các gia đình trẻ. Điều đó giúp vợ chồng tôi yên tâm hơn khi quyết định sinh đủ hai con theo mong muốn", chị Giang chia sẻ.

Động lực từ chính sách mới

Sau nhiều năm thực hiện chính sách dân số theo hướng duy trì mức sinh hợp lý, Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã mở ra giai đoạn mới trong công tác dân số. Nếu trước đây trọng tâm là kế hoạch hóa gia đình thì nay chính sách hướng tới phát triển dân số bền vững và nâng cao chất lượng dân số.

Theo đó, bên cạnh việc trao quyền quyết định thời điểm sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh, Luật tiếp tục nhấn mạnh các giải pháp nâng cao chất lượng dân số thông qua chăm sóc sức khỏe sinh sản, sàng lọc trước sinh và sơ sinh, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong bối cảnh mới.

Cán bộ Phòng Dân số - Sở Y tế tuyên truyền về chính sách dân số. Ảnh: Mỹ Hà

Đối với PG88 go Bắn cá, những điểm mới của Luật có ý nghĩa đặc biệt khi tỉnh vừa có vùng mức sinh còn cao, vừa có những khu vực bắt đầu xuất hiện xu hướng giảm sinh. Bên cạnh đó, tình trạng sinh con thứ ba và mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn còn diễn ra. Vì vậy, việc triển khai Luật không chỉ nhằm bảo đảm quyền sinh sản của người dân mà còn tạo cơ sở để xây dựng các chính sách dân số phù hợp với đặc thù của từng vùng.

Theo bà Nguyễn Thị Thắng - Phó Trưởng phòng Dân số, Sở Y tế PG88 go Bắn cá, việc điều chỉnh quy định không đồng nghĩa với khuyến khích sinh nhiều con mà nhằm tôn trọng quyền sinh sản của mỗi cá nhân, mỗi gia đình và phù hợp với bối cảnh dân số hiện nay. Cùng với việc mở rộng quyền quyết định số con, Luật cũng quy định rõ trách nhiệm của các cặp vợ chồng trong chăm sóc, nuôi dạy con, thực hiện kế hoạch hóa gia đình và nâng cao chất lượng dân số.

Ngoài trao quyền quyết định về thời điểm sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh, Luật Dân số cũng bổ sung nhiều chính sách nhằm duy trì mức sinh thay thế và giảm áp lực đối với các gia đình trẻ. Theo đó, phụ nữ sinh con thứ hai được kéo dài thời gian nghỉ thai sản lên 7 tháng; lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con.

Cùng với đó là các chính sách hỗ trợ tài chính đối với một số nhóm đối tượng, ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội, mở rộng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, bà mẹ và trẻ em...

Theo đại diện Sở Y tế PG88 go Bắn cá, những chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần chia sẻ gánh nặng về kinh tế, tạo điều kiện để các cặp vợ chồng yên tâm sinh con và nuôi dạy con trong điều kiện tốt hơn, qua đó duy trì mức sinh hợp lý và nâng cao chất lượng dân số.

Tuyên truyền về chính sách dân số cho đồng bào dân tộc thiểu số. Ảnh: Mỹ Hà